ଅନେକ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶରେ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବିଆର ରାଜନୀତିରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି। ଦୁର୍ନୀତି ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦୁର୍ବଳ କରାଯାଇଥିବାର
ଅନେକ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶରେ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବିଆର ରାଜନୀତିରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି। ଦୁର୍ନୀତି ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦୁର୍ବଳ କରାଯାଇଥିବାର ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଥିବା ଛାତ୍ରଙ୍କ ଦଳ ‘ଷ୍ଟୁଡେଣ୍ଟସ୍ ଲିଷ୍ଟ୍’ ସଂସଦୀୟ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଛି। ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ପ୍ରାୟ ୧୪ ବର୍ଷ ଧରି କ୍ଷମତାରେ ଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ଭୁସିକ୍ଙ୍କ ସର୍ବିଆନ ପ୍ରୋଗ୍ରେସିଭ୍ ପାର୍ଟି (ଏସଏନଏସ)କୁ ବଡ଼ ଧକ୍କା ଦେଇଛି। ଫଳାଫଳ ଘୋଷଣା ହେବା ପରେ ଭୁସିକ୍ ପରାଜୟ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭୋଟିଂ ଶେଷ ହେବାର ପ୍ରାୟ ଦେଢ଼ ଘଣ୍ଟା ପରେ ଭୁସିକ୍ ନିର୍ବାଚନରେ ପରାଜୟ ସ୍ୱୀକାର କରି କହିଥିଲେ ଯେ, ଏବେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଯେ, ତାଙ୍କ ଦଳ ହାରିଯାଇଛି ଏବଂ ‘ଷ୍ଟୁଡେଣ୍ଟସ୍ ଲିଷ୍ଟ୍’ ଜିତିଛି। ସେ ତାଙ୍କ ଦଳର ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏବଂ କିଛି ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପକୁ ଦାୟୀ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଏକ କଥିତ ଆମେରିକୀୟ ଡିପ୍ ଷ୍ଟେଟ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦାୟୀ କରିଛନ୍ତି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭୁସିକ୍ଙ୍କ ଦଳ ପ୍ରାୟ ୧୭ ଲକ୍ଷ ଭୋଟ ପାଇଛି। ଯେତେବେଳେ ଛାତ୍ର-ସମର୍ଥିତ ବିରୋଧୀ ମେଣ୍ଟ ପ୍ରାୟ ୨୨ ଲକ୍ଷ ଭୋଟ ପାଇଛି। ମତଦାନ ପ୍ରାୟ ୭୦ ପ୍ରତିଶତ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।
‘ଷ୍ଟୁଡେଣ୍ଟସ୍ ଲିଷ୍ଟ୍’ର ପ୍ରାର୍ଥୀ ରାଡୋମିର ସିସିକ୍ ନିର୍ବାଚନୀ ସଫଳତାକୁ ଏକ ରାଜନୈତିକ ବିଜୟ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି କଷ୍ଟକର ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ବିଶ୍ୱାସ ବଜାୟ ରଖିଥିବା ନାଗରିକଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ବିଜୟ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ଏହା ଭୟ ବିରୋଧରେ ଲୋକଙ୍କ ବିଜୟ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଫଳାଫଳ ଏକ ମହାନ ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ବହନ କରୁଛି।
ଏହାକୁ ସର୍ବିଆର ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣା ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ସର୍ବିଆରେ ଛାତ୍ରମାନେ ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି ଦୁର୍ନୀତି, ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅନିୟମିତତା ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ସ୍ୱାଧୀନତା ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବାଦ କରିଆସୁଛନ୍ତି। ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ବ୍ୟାପକ ଜନସମର୍ଥନ ମିଳିଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ନିର୍ବାଚନ ରାଜନୀତିରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଥିଲା।
ଛାତ୍ରଙ୍କ ସମର୍ଥିତ ‘ଷ୍ଟୁଡେଣ୍ଟସ୍ ଲିଷ୍ଟ୍’ ମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ୨୫୦ ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂସଦରେ ସରକାର ଗଠନ କରିବା ରାସ୍ତା ଏବେ ପରିଷ୍କାର ହୋଇଛି। ଫଳାଫଳକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି କ୍ଷମତାରେ ଥିବା ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତି ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷର ପ୍ରତିଫଳନ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ଘୋଷଣା ହେବା ପରେ, ରାଜଧାନୀ ବେଲଗ୍ରେଡ୍ ସମେତ ଅନେକ ସର୍ବିଆନ ସହରରେ ଲୋକମାନେ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରିବାକୁ ରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇ ଆସିଛନ୍ତି। ସମର୍ଥକମାନେ କାର୍ ହର୍ଣ୍ଣ ବଜାଇଥିଲେ, ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ ଏବଂ ଭୁସିକ୍ଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସ୍ଲୋଗାନ ଦେଇଥିଲେ।
ବେଲଗ୍ରେଡ୍ର ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପାର୍କରେ ଭୁସିକ୍ ସମର୍ଥକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ତମ୍ବୁ ଏବଂ ଶିବିରଗୁଡ଼ିକୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ପରେ ଖାଲି ହୋଇଥିବା ଶିବିରର ଗୋଟିଏ ତମ୍ବୁରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। କିଛି ଯୁବକ ପଛକୁ ହଟିଯାଉଥିବା ପୁଲିସ ଗାଡ଼ି ଉପରେ ପଥର ଫିଙ୍ଗିବାର ମଧ୍ୟ ଖବର ମିଳିଛି। ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ନିର୍ବାଚନ କମିସନ ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଚାରିପାଖରେ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବା ସହ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସ୍ଥାନରେ ହିଂସା ବିରୋଧୀ ଉପକରଣ ସହିତ ସଜ୍ଜିତ ପୁଲିସ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି।
ଭୁସିକ୍ଙ୍କ ସରକାର ବିରୋଧରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଅସନ୍ତୋଷର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ୨୦୨୪ମସିହାରେ ନୋଭି ସାଡ୍ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ୍ରେ ଏକ କଂକ୍ରିଟ୍ ଛାତ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିବା ଘଟଣା। ଏଥିରେ ୧୬ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା । ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଛାତ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରତିବାଦକାରୀମାନେ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୁର୍ନୀତି, ପରିବାରବାଦ ଏବଂ ସରକାରୀ ଅବହେଳା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ । ସେମାନେ ଦୁର୍ଘଟଣା ପାଇଁ ଦାୟୀ ଲୋକଙ୍କ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ସରକାରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଦାବି କରିଥିଲେ।
‘ଷ୍ଟୁଡେଣ୍ଟସ୍ ଲିଷ୍ଟ୍’କୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା ।
ତେବେ ମେଣ୍ଟର ପ୍ରାର୍ଥୀ ତାଲିକାରେ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସାମିଲ କରାଯାଇ ନଥିଲା। ସେଥିରେ ବିଶେଷଜ୍ଞ, ଚାଷୀ, ଖେଳାଳି ଏବଂ କଳାକାର ଭଳି ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରର ଲୋକଙ୍କୁ ସାମିଲ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ମେଣ୍ଟ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା, ଦୁର୍ନୀତି ରୋକିବା ଏବଂ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଛି। ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସାମିଲ ଥିବା ଲୋକମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନିର୍ବାଚନ ବିଜୟ ପରେ ଏହି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ସେମାନଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେବ।
ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ମଧ୍ୟ ସର୍ବିଆନ ନିର୍ବାଚନ ଉପରେ କଡ଼ା ନଜର ରଖିଥିଲା । ୟୁରୋପୀୟ କମିସନର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଉର୍ସୁଲା ଭନ୍ ଡେର୍ ଲେଏନ୍ ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭୋଟ ଦେଇ ସର୍ବିଆନମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଦେଶର ଭବିଷ୍ୟତ ବିଷୟରେ ନିଜର ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଆଇନର ଶାସନ, ଗଣମାଧ୍ୟମ ସ୍ୱାଧୀନତା, ଦୁର୍ନୀତି ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସରେ ସହଯୋଗ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି। ସର୍ବିଆରେ ଏଭଳି ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରେ ଏବେ ନୂତନ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଦୁର୍ନୀତି ଅଭିଯୋଗ, ସରକାରୀ ଦାୟିତ୍ୱ ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସଂସ୍କାର ସହିତ ଜଡିତ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିଗୁଡ଼ିକ ପୂରଣ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ବାରୋପ କରାଯିବ।
