ଇରାନ-ସମର୍ଥିତ ହୁତୀମାନେ ବାବ୍ ଅଲ୍-ମନ୍ଦେବ୍ର ରଣନୈତିକ ପେରିମ୍ ଦ୍ୱୀପ ଦଖଲ କରିଥିବା ରିପୋର୍ଟ ଆସିଛି। ଏହା ଲାଲ୍ ସାଗର ଦେଇ ଏସିଆ-ୟୁରୋପ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲୁଥିବା ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ତେଲ ପରିବହନ ପାଇଁ ନୂଆ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧର ନୂଆ ମୋଡ଼। ଲୋହିତ ସାଗରର ରଣନୈତିକ ଜଳପଥ ବାବ୍ ଅଲ୍-ମନ୍ଦେବ୍କୁ ନେଇ ବଢ଼ିଛି ଚିନ୍ତା। ଇରାନ ସମର୍ଥିତ ହୁତୀ ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ବାବ୍ ଅଲ୍-ମନ୍ଦେବ୍ର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପେରିମ୍ ଦ୍ୱୀପ, ଯାହାକୁ ମୟୁନ୍ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଦଖଲ କରିଥିବା ୟେମେନ ସରକାରୀ ସୂତ୍ରଗୁଡ଼ିକ କହିଛନ୍ତି। ଏହା ସହ ୟେମେନର ଲାଲ୍ ସାଗର ଉପକୂଳର ବଡ଼ ଅଂଶ ଉପରେ ହୁତୀଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବଢ଼ିଥିବା ରିପୋର୍ଟ ଆସିଛି।
ପେରିମ୍ ଦ୍ୱୀପ ବାବ୍ ଅଲ୍-ମନ୍ଦେବ୍ ଜଳପଥର ମଝିରେ ରହିଛି ଏବଂ ଏହି ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥକୁ ଦୁଇଟି ଶିପିଂ ଚ୍ୟାନେଲ୍ରେ ବିଭକ୍ତ କରେ। ଏହି ଜଳପଥ ଲାଲ୍ ସାଗରକୁ ଆଡେନ୍ ଉପସାଗର ଓ ଭାରତ ମହାସାଗର ସହ ଯୋଡ଼ିଥାଏ। ଏସିଆ-ୟୁରୋପ ମଧ୍ୟରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଓ ତେଲ ପରିବହନ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରୁଟ୍।
ଇରାନ ପାଇଁ କାହିଁକି ବଡ଼ ରଣନୈତିକ ଲାଭ?
ହୁତୀମାନେ ଇରାନ ସହ ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ପର୍କ ରଖୁଥିବାରୁ ବାବ୍ ଅଲ୍-ମନ୍ଦେବ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ସେମାନଙ୍କ ଦଖଲ ତେହରାନର ଆଞ୍ଚଳିକ ରଣନୈତିକ ପ୍ରଭାବକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇପାରେ। ଏହା ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଚାଲିଥିବା ଅସ୍ଥିରତା ସହ ଯୋଡ଼ି ଦେଖାଗଲେ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ଓ ତେଲ ବଜାର ପାଇଁ ଚିନ୍ତା ଆହୁରି ବଢ଼ୁଛି। ତେବେ ଏହାକୁ ଇରାନର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦଖଲ ବୋଲି କହିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ; ବରଂ ଇରାନ-ସମର୍ଥିତ ହୁତୀଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ତେହରାନକୁ ରଣନୈତିକ ଲାଭ ଦେଇପାରେ।
ସାଉଦି ଆରବ ପାଇଁ ବଢ଼ିଲା ଚିନ୍ତା
ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ ସାଉଦି ଆରବ ତେଲ ରପ୍ତାନି ପାଇଁ ଲାଲ୍ ସାଗର ରୁଟ୍ ଉପରେ ଅଧିକ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ହୁତୀଙ୍କ ଅଗ୍ରଗତି ଯୋଗୁଁ ଏହି ବିକଳ୍ପ ରାସ୍ତା ମଧ୍ୟ ଏବେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ସାଉଦି ତେଲ ରପ୍ତାନି ଓ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଜାର ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିପାରେ।
ଏହା ମଧ୍ୟରେ ସାଉଦି ଆରବର ପୂର୍ବ-ପଶ୍ଚିମ ତେଲ ପାଇପଲାଇନ୍କୁ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ସାମୟିକ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରାୟ ୧,୨୦୦ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବା ଏହି ପାଇପଲାଇନ୍ ହର୍ମୁଜ୍କୁ ଏଡ଼ାଇ ସାଉଦି ତେଲକୁ ଲାଲ୍ ସାଗର ଦିଗକୁ ନେବାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିକଳ୍ପ ଥିଲା।
ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ତେଲ ଦର ଉପରେ ପ୍ରଭାବ
ବାବ୍ ଅଲ୍-ମନ୍ଦେବ୍ ଓ ହର୍ମୁଜ୍, ଦୁଇଟି ଜଳପଥରେ ଅସ୍ଥିରତା ବଢ଼ିଲେ ତେଲ ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଉପରେ ସିଧା ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ଇତିମଧ୍ୟରେ ବ୍ରେଣ୍ଟ୍ ଅଶୋଧିତ ତେଲର ଦର ୧୦୦ ଡଲାର ଉପରକୁ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଯୋଗାଣ ଓ ଶିପିଂ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ଆହୁରି ବଢ଼ିବା ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।
ସେହିପରି, ପେରିମ୍ ଦ୍ୱୀପ ଦଖଲ କେବଳ ୟେମେନର ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକ ସାମରିକ ସଫଳତା ନୁହେଁ। ଏହା ଲାଲ୍ ସାଗରରେ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ, ତେଲ ଯୋଗାଣ ଓ ଆମେରିକା-ଇରାନ ସଂଘର୍ଷର ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରିଦେଇଛି ।
