ଗ୍ଲେସିୟର ତରଳୁଛି, ନଦୀ ଫୁଲୁଛି! ନେପାଳରେ ବାରମ୍ବାର କାହିଁକି ମାଡ଼ିଆସୁଛି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ?

ଗ୍ଲେସିୟର ତରଳିବା ଫଳରେ ଏହା ନିକଟରେ ଜଳଭଣ୍ଡାର ବା ହ୍ରଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ଏହି ହ୍ରଦର ପ୍ରାକୃତିକ ବନ୍ଧ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ ବହୁ ପରିମାଣର ପାଣି ହଠାତ୍ ତଳକୁ ମାଡ଼ିଆସେ।

ନେପାଳରେ ବାରମ୍ବାର ବନ୍ୟା, ଭୂସ୍ଖଳନ ଓ ଆକସ୍ମିକ ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ଧନଜୀବନ ହାନି ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ଅକ୍ଟୋବର ୧୧ ତାରିଖରେ ଗୋରଖା ଜିଲ୍ଲାରେ ଭୂସ୍ଖଳନ ଯୋଗୁଁ ବୁଢ଼ୀ ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀର ଜଳପ୍ରବାହ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଫଳରେ ଜଳସ୍ତର ବଢ଼ିବା ସହ ଅନେକ ଘର, ପୋଲ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରାଥମିକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ୫ ଜଣ ନିଖୋଜ ଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଥିଲା। ତେବେ ନେପାଳରେ ଏଭଳି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପଛରେ କେବଳ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ କାରଣ ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ନେପାଳର ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ହିନ୍ଦୁକୁଶ ହିମାଳୟର ଅଂଶ। ଏଠାରେ ଅନେକ ଗ୍ଲେସିୟର ବା ବରଫ ଭଣ୍ଡାର ରହିଛି। ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ବରଫ ଦ୍ରୁତ ତରଳୁଛି। ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ସେଣ୍ଟର ଫର୍ ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ୍ ମାଉଣ୍ଟେନ୍ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ୧୯୯୦ରୁ ୨୦୨୦ ମଧ୍ୟରେ ହିନ୍ଦୁକୁଶ ହିମାଳୟର ଗ୍ଲେସିୟରଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୧୨ ପ୍ରତିଶତ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ହରାଇଛନ୍ତି।

ଗ୍ଲେସିୟର ତରଳିବା ଫଳରେ ଏହା ନିକଟରେ ଜଳଭଣ୍ଡାର ବା ହ୍ରଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ଏହି ହ୍ରଦର ପ୍ରାକୃତିକ ବନ୍ଧ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ ବହୁ ପରିମାଣର ପାଣି ହଠାତ୍ ତଳକୁ ମାଡ଼ିଆସେ। ଏହାକୁ ଗ୍ଲେସିୟାଲ୍ ଲେକ୍ ଆଉଟବର୍ଷ୍ଟ ଫ୍ଲଡ୍ କୁହାଯାଏ। ଏଭଳି ବନ୍ୟା ଘଣ୍ଟାକ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି କରିପାରେ।

ନେପାଳରେ ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମଧ୍ୟରେ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା ହେଲେ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ମାଟି ଓ ପଥର ଧସିବା ସହ ନଦୀର ଜଳସ୍ତର ହଠାତ୍ ବଢ଼ିଯାଏ। ଏହା ଫଳରେ ଆକସ୍ମିକ ବନ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଅନେକ ସମୟରେ ଭୂସ୍ଖଳନ ଯୋଗୁଁ ନଦୀର ରାସ୍ତା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ। ପଛରେ ଜମା ହୋଇଥିବା ପାଣି ପ୍ରାକୃତିକ ବନ୍ଧ ଭାଙ୍ଗିବା ପରେ ହଠାତ୍ ତଳକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ରେ ନେପାଳ-ଚୀନ୍ ସୀମା ନିକଟ ରସୁୱାଗାଢ଼ୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଗ୍ଲେସିୟର ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଘଟଣା ପରେ ଭୟଙ୍କର ଆକସ୍ମିକ ବନ୍ୟା ଓ ମାଟି ପଥରର ପ୍ରବାହ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା।

ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ତାପମାତ୍ରା ଓ ବର୍ଷାର ଢାଞ୍ଚାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସୁଛି। ଏହା ଗ୍ଲେସିୟର ତରଳିବା ଓ ବନ୍ୟାର ବିପଦ ବଢ଼ାଇପାରେ। ତେବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବନ୍ୟାର କାରଣ କେବଳ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ। ଅସ୍ଥିର ପାହାଡ଼ରେ ନିର୍ମାଣ, ନଦୀକୂଳରେ ବସତି ଓ ଦୁର୍ବଳ ଆଗୁଆ ସତର୍କତା ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ବଢ଼ାଉଛି।

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଗ୍ଲେସିୟର ଓ ହ୍ରଦଗୁଡ଼ିକର ନିୟମିତ ନିରୀକ୍ଷଣ, ଆଧୁନିକ ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ, ନଦୀର ଜଳସ୍ତର ଉପରେ ନଜର ଏବଂ ସମୟୋଚିତ ସତର୍କ ସୂଚନା ଦ୍ୱାରା ବିପଦକୁ ହ୍ରାସ କରାଯାଇପାରିବ। ନେପାଳ ଭଳି ପାହାଡ଼ିଆ ଦେଶରେ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଯୋଜନା ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ନିର୍ମାଣ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଜରୁରୀ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *