ଘରର ଦ୍ୱାର ମୁହଁରେ ବସିଥିବା କୁକୁର କ’ଣ ସତରେ ଜୀବନ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପାଚେରୀ ?

ଘରର ଦ୍ୱାର ମୁହଁରେ ବସିଥିବା କୁକୁର କ’ଣ ସତରେ ଜୀବନ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପାଚେରୀ ? କଣ ସତରେ କୁକୁର ଆଗନ୍ତ ବିପଦ ବାରି ପାରନ୍ତି ? କଣ ରହିଥିଲା ମହାଭାରତରେ କୁକୁରର ବିଶେଷ ସ୍ଥାନ ?

ଘରର ଦ୍ୱାର ମୁହଁରେ ବସିଥିବା କୁକୁର କ’ଣ ସତରେ ଜୀବନ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପାଚେରୀ?  ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଟି ଶୁଣିବାକୁ ଯେତିକି ରହସ୍ୟମୟ, ଏହାର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଦିଗ ମଧ୍ୟ ସେତିକି ଗଭୀର। ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି, ପୁରାଣ ଏବଂ ଲୋକବିଶ୍ୱାସରେ କୁକୁରକୁ କେବଳ ଏକ ପ୍ରାଣୀ ଭାବରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ରକ୍ଷକ ଏବଂ ଅଲୌକିକ ଶକ୍ତିର ସୂଚକ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ।

ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, କୁକୁରକୁ ଭଗବାନ କାଳଭୈରବଙ୍କ ବାହନ ବୋଲି ମାନାଯାଏ। କାଳଭୈରବ ହେଉଛନ୍ତି ସମୟ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁର ଦେବତା । ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ କୁକୁରମାନେ ଏପରି କିଛି ଜିନିଷ ଦେଖିପାରନ୍ତି ଯାହା ସାଧାରଣ ମଣିଷର ଆଖି ଦେଖିପାରେ ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ଜଣେ କୁକୁର ଘରର ଦ୍ୱାର ମୁହଁରେ ବସିଥାଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ଘରକୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ନକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ଏବଂ ବାହ୍ୟ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ମହାଭାରତରେ ମଧ୍ୟ କୁକୁରର ବିଶେଷ ସ୍ଥାନ ରହିଛି। ଯେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣ କରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଏକ କୁକୁର ହିଁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସାଥୀ ହୋଇ ରହିଥିଲା। ସେହି କୁକୁର ସାକ୍ଷାତ ‘ଧର୍ମ’ଙ୍କ ରୂପ ଥିଲା। ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ ଯେ କୁକୁରକୁ ଜୀବନର ଶେଷ ଯାତ୍ରାର ସାଥୀ ଏବଂ ଜୀବନ-ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସଂଯୋଗକାରୀ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ।

ଲୋକକଥା ଅନୁଯାୟୀ, କୁକୁରମାନଙ୍କର ଘ୍ରାଣ ଏବଂ ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି ଏତେ ତୀବ୍ର ଯେ ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁର ଦେବତା ‘ଯମରାଜ’ଙ୍କ ଦୂତ ବା ଯମଦୂତଙ୍କ ଆଗମନକୁ ପୂର୍ବରୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ କୁକୁରଟିଏ ରାତିରେ ଅଜବ ଢଙ୍ଗରେ କାନ୍ଦେ ବା ରଡ଼ି କରେ, ସାଧାରଣତଃ ଲୋକେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାନ୍ତି ଏବଂ ଭାବନ୍ତି ଯେ କୌଣସି ଅଶୁଭ ଘଟଣା ବା ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ। ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ, ଦ୍ୱାର ମୁହଁରେ ବସିଥିବା କୁକୁରକୁ ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଢାଲ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ।

ଯଦି ଆମେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦେଖିବା, କୁକୁରମାନଙ୍କର ସେନ୍ସରୀ ଅର୍ଗାନ୍ସ (Sensory organs) ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଖର। ସେମାନେ ଭୂମିକମ୍ପ, ବାତ୍ୟା କିମ୍ବା କୌଣସି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ପୂର୍ବାଭାସ ପାଇପାରନ୍ତି। ଘରର ଦ୍ୱାରରେ ବସି ସେମାନେ କେବଳ ଚୋର କିମ୍ବା ଅପରିଚିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଅଟକାନ୍ତି ନାହିଁ, ବରଂ ଘରର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଉପରକୁ ଆସୁଥିବା ଶାରୀରିକ ବିପଦ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସତର୍କ କରାଇ ଦିଅନ୍ତି। ଏହି ଅର୍ଥରେ ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ “ଜୀବନର ରକ୍ଷକ” ଏବଂ “ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟରେ ପାଚେରୀ”।

ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, କୁକୁରକୁ ସେବା କଲେ ଶନି ଏବଂ ରାହୁଙ୍କ କୁପ୍ରଭାବରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଯଦି କୌଣସି କୁକୁର ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାର ମୁହଁରେ ଆସି ବସୁଛି, ତେବେ ତାହାକୁ ଅଶୁଭ ମାନିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବରଂ ତାକୁ କିଛି ଖାଇବାକୁ ଦେବା ଦ୍ୱାରା ଘରର ବାସ୍ତୁ ଦୋଷ କ୍ଷୟ ହୁଏ ଏବଂ ଦୁର୍ଘଟଣା ବା ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁର ଭୟ ଦୂର ହୁଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି।

କୁକୁରକୁ “ଜୀବନ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟରେ ପାଚେରୀ” କହିବାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ତା’ର ଅତୁଳନୀୟ ସତର୍କତା ଏବଂ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ଭକ୍ତି। ସେ ନିଜ ଜୀବନକୁ ବାଜି ଲଗାଇ ନିଜ ମାଲିକର ସୁରକ୍ଷା କରେ। ସେ ଏକ ସଜାଗ ପ୍ରହରୀ, ଯିଏ ଶାରୀରିକ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ – ଉଭୟ ସ୍ତରରେ ଘରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ।

ତେଣୁ, ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାର ମୁହଁରେ ବସିଥିବା କୁକୁର କେବଳ ଏକ ପଶୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ। ତାକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତୁ ଏବଂ ସମ୍ମାନ ଦିଅନ୍ତୁ, କାରଣ ସେ ବିନା ସ୍ୱାର୍ଥରେ ଆପଣଙ୍କ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ପରିବାରର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେଠାରେ ରହିଥାଏ।