ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ସାଉଦି ଆରବ ସହିତ ଏକ ଐତିହାସିକ ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଅନୁମୋଦନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ସାଉଦି ଆରବକୁ ଏକ ବେସାମରିକ ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରଦାନ କରିବ। ଏହା ସାଉଦି ଆରବକୁ ୟୁରାନିୟମ ସମୃଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପଥ ପ୍ରଶସ୍ତ କରିପାରେ।
ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ସାଉଦି ଆରବ ସହିତ ଏକ ଐତିହାସିକ ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଅନୁମୋଦନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ସାଉଦି ଆରବକୁ ଏକ ବେସାମରିକ ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରଦାନ କରିବ। ଏହା ସାଉଦି ଆରବକୁ ୟୁରାନିୟମ ସମୃଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପଥ ପ୍ରଶସ୍ତ କରିପାରେ। ଏହି ନୂତନ ଚୁକ୍ତିନାମା, ୩୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ରହିବ ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ଡଲାର ମୂଲ୍ୟର ହେବ।
ସାଉଦି ଆରବର ପରମାଣୁ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶରେ ଆମେରିକୀୟ କମ୍ପାନିଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଦେବା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବିଦେଶୀ ପ୍ରତିଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ବାଦ୍ ଦେବା ପାଇଁ ଏହା ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି। ପୂର୍ବର ଆମେରିକା ପରମାଣୁ ଚୁକ୍ତିନାମା ପରି, ସାଉଦି ଆରବ ସହିତ ହୋଇଥିବା ଚୁକ୍ତିନାମାରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସୁରକ୍ଷା ନିୟମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇନାହିଁ ଯାହା ୱାସିଂଟନ ସାଧାରଣତଃ ବେସାମରିକ ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ ଅସ୍ତ୍ର ବିକାଶ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବାରୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥାଏ। ଆମେରିକା ପରମାଣୁ ସୁରକ୍ଷା ନିୟମକୁ କୋହଳ କରିଛି। ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଆଗାମୀ ଦିନରେ କଂଗ୍ରେସରେ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ଆଗତ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ,ଏଥିରେ ଆମେରିକାର ଶକ୍ତି ସଚିବ କ୍ରିସ୍ ରାଇଟ୍ ଏବଂ ସାଉଦି ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରିନ୍ସ ଅବଦୁଲାଜିଜ୍ ବିନ୍ ସଲମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ୧୨୩ ଚୁକ୍ତିନାମା ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିଛି। ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ବିଦେଶୀ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହିତ ଆମେରିକାର ପରମାଣୁ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ନିୟମ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥାଏ। ଚୁକ୍ତିନାମାରେ ‘ଗୋଲ୍ଡ ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ’ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇନାହିଁ। ଯଦି ଏହାକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ସାଉଦି ଆରବକୁ ୟୁରାନିୟମ ସମୃଦ୍ଧ କରିବା କିମ୍ବା ବ୍ୟବହୃତ ପରମାଣୁ ଇନ୍ଧନ ପୁନଃ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରିବାରୁ ନିଷେଧ କରାଯାଇଥାନ୍ତା।
କାରଣ ଏହା ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀର ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ। ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନ୍ୟ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଯଦି ସାଉଦି ଆରବ କଠୋର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତଦାରଖ ବିନା ନିଜ ଦେଶରେ ୟୁରାନିୟମ ସମୃଦ୍ଧ କରିବା ଜାରି ରଖେ, ତେବେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରିର ବିପଦ ବଢ଼ିପାରେ। ସାଉଦି ଯୁବରାଜ ମହମ୍ମଦ ବିନ୍ ସଲମାନ ପୂର୍ବରୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଇରାନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ହାସଲ କରିବ, ତେବେ ସାଉଦି ଆରବ ମଧ୍ୟ ନିଜର ଅସ୍ତ୍ର ବିକାଶ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବ।
ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନୁସାରେ ସାଉଦି ଆରବକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ଏଜେନ୍ସି (ଆଇଏଇଏ)ର ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରୋଟୋକଲରେ ସାମିଲ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ, ଯାହା ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ କଡ଼ା ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହା ବଦଳରେ, ଆମେରିକା ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପୃଥକ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯିବ। ଏହି କାରଣରୁ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ବିଶ୍ୱ ପରମାଣୁ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରର ପ୍ରସାରକୁ ରୋକିବା ପ୍ରୟାସ ଉପରେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।
