ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ ଯୁଦ୍ଧବିମାନର ମୂଲ୍ୟ ୨ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ହେବାର ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ଚୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ୨୦୨୬ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା କିମ୍ବା ୨୦୨୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ସୁଦ୍ଧା ଶେଷ ହୋଇପାରେ।
ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷମତା ବଢ଼ାଇବା ଦିଗରେ ବଡ଼ ପ୍ରଗତି ହୋଇଛି । ଫ୍ରାନ୍ସର ବିମାନ ନିର୍ମାତା କମ୍ପାନୀ ଡସଲ୍ଟ ଏଭିଏସନ ରାଫେଲ ଯୁଦ୍ଧବିମାନରେ ଭାରତରେ ବିକଶିତ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ସାମରିକ ପ୍ରଣାଳୀ ସଂଯୋଜନ କରିବାକୁ ସହମତି ଦେଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଏହାକୁ ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଆତ୍ମନିର୍ଭରତା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି ଦେଖାଯାଉଛି ।
ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ରାଫେଲରେ ଭାରତୀୟ ଅସ୍ତ୍ରାଗାରରେ ତିଆରି ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଡସଲ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି । ଏଥିରେ ଅସ୍ତ୍ର ଶ୍ରେଣୀ-୧ ଓ ଶ୍ରେଣୀ-୨ ଦୂରପାଳୀ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର, ସ୍ମାର୍ଟ ଆଣ୍ଟି-ଏୟାରଫିଲ୍ଡ ଅସ୍ତ୍ର, ରୁଦ୍ରମ ଆଣ୍ଟି-ରେଡିଏସନ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ସହ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ ସଂସ୍ଥାନ ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ଅସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରଣାଳୀ ସାମିଲ ରହିଛି ।
ପୂର୍ବରୁ ରାଫେଲରେ ଭାରତୀୟ ଅସ୍ତ୍ର ସଂଯୋଜନକୁ ନେଇ ସୂଚନା ଅଧିକାର ଓ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ ଚିନ୍ତା ଯୋଗୁଁ ଆଲୋଚନା ଅଟକି ରହିଥିଲା। ଏବେ ଡସଲ୍ଟର ସହମତି ପରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ନିଜସ୍ୱ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀ ବ୍ୟବହାରରେ ଅଧିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହା ଫଳରେ ମହଙ୍ଗା ବିଦେଶୀ ଅସ୍ତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ମଧ୍ୟ କମିପାରେ ।
ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ ଯୁଦ୍ଧବିମାନର ମୂଲ୍ୟ ୨ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ହେବାର ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ଚୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ୨୦୨୬ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା କିମ୍ବା ୨୦୨୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ସୁଦ୍ଧା ଶେଷ ହୋଇପାରେ। ଆଲୋଚନାରେ ମୂଲ୍ୟ, ୫୦ରୁ ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ଭାରତୀୟ ଉତ୍ପାଦନ, ପ୍ରଯୁକ୍ତି ହସ୍ତାନ୍ତର ଏବଂ ଭାରତରେ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ସୁବିଧା ସ୍ଥାପନ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ରହିଛି । ଚୁକ୍ତି ହେଲେ ୧୧୪ଟି ଯୁଦ୍ଧବିମାନର ବଡ଼ ଅଂଶ ଭାରତରେ ନିର୍ମାଣ ହେବ। ଭାରତୀୟ ବେସରକାରୀ ସହଯୋଗୀ ସହ ମିଳି ଡସଲ୍ଟ ଏଠାରେ ଉତ୍ପାଦନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗଢ଼ିପାରେ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପାଖରେ ୩୬ଟି ରାଫେଲ ରହିଛି । ଏହାସହ ନୌସେନା ପାଇଁ ୨୬ଟି ରାଫେଲ-ମେରିନ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ମଧ୍ୟ ମଞ୍ଜୁର ହୋଇସାରିଛି। ବାୟୁସେନାର ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ ସଂଖ୍ୟା ୨୯କୁ ଖସିଥିବା ବେଳେ ଆବଶ୍ୟକ ସଂଖ୍ୟା ୪୨। ତେଣୁ ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ ଚୁକ୍ତି ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧିରେ ଏକ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ପଦକ୍ଷେପ ହୋଇପାରେ।
