ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ରହିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ରାଜଭବନ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଏ। ଏହା ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ସୁବିଧାରେ ସଜ୍ଜିତ ସରକାରୀ ଆବାସ। ଏହାର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ସରକାର ବହନ କରନ୍ତି।
ଦେଶର ୬ଟି ରାଜ୍ୟରେ ନୂଆ ରାଜ୍ୟପାଳ ନିଯୁକ୍ତ ହେବା ପରେ ଏହି ସାମ୍ବିଧାନିକ ପଦବୀକୁ ନେଇ ପୁଣି ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି । ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଦରମା କେତେ ? ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କେଉଁ କେଉଁ ସୁବିଧା ମିଳେ? ଅବସର ପରେ କ’ଣ ରହିଛି ବ୍ୟବସ୍ଥା? ଏସବୁ ଜାଣିବାକୁ ଅନେକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଗ୍ରହ ବଢ଼ିଛି । ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ମାସିକ ଦରମା ୩ ଲକ୍ଷ ୫୦ ହଜାର ଟଙ୍କା। ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଦରମା ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେମାନଙ୍କୁ ସରକାରୀ ଆବାସ, ସୁରକ୍ଷା, ଗାଡ଼ି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ ।
ରାଜଭବନରେ ରହିବା ସୁବିଧା
ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ରହିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ରାଜଭବନ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଏ। ଏହା ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ସୁବିଧାରେ ସଜ୍ଜିତ ସରକାରୀ ଆବାସ। ଏହାର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ସରକାର ବହନ କରନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ନିଜସ୍ୱ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ସରକାରୀ ଆବାସର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିନଥାଏ।
ସୁରକ୍ଷାଠାରୁ ଗାଡ଼ି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀ, ସରକାରୀ ଗାଡ଼ି ଓ ଡ୍ରାଇଭର ଭଳି ସୁବିଧା ମିଳିଥାଏ। ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟ ଭିତରେ କିମ୍ବା ବାହାରକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଯାତ୍ରା ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ସରକାର ବହନ କରନ୍ତି।
ମାଗଣା ଚିକିତ୍ସା ଓ କର୍ମଚାରୀ ସୁବିଧା
ରାଜ୍ୟପାଳ ଓ ତାଙ୍କ ପରିବାର ପାଇଁ ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ ରହିଥାଏ। ଏହା ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଟେଲିଫୋନ୍, ଇଣ୍ଟରନେଟ୍, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଚିବ ଓ ଅନ୍ୟ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଏ।
କିଏ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ?
ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି। ସାଧାରଣତଃ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ୫ ବର୍ଷ ହୋଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ପଦରେ ରହନ୍ତି। ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟକୁ ବଦଳି କରାଯାଇପାରେ।
କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ ହେବା ପରେ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ରାଜଭବନ ଖାଲି କରିବାକୁ ପଡ଼େ। ଅବସର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପେନ୍ସନ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ସୁବିଧା ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ନିୟମ ରହିଛି।ସାମଗ୍ରିକ ଭାବେ, ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ପାରିଶ୍ରମିକ କେବଳ ମାସିକ ଦରମାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଏହି ସାମ୍ବିଧାନିକ ପଦବୀର ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଅନେକ ଆନୁଷଙ୍ଗିକ ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଏ।
