୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଇଣ୍ଡିଆ ଟୁଡେ ପକ୍ଷରୁ ଏନେଇ ଏକ ଆରଟିଆଇ ଆବେଦନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ମୁଦ୍ରା ତିଆରିର ଖର୍ଚ୍ଚ ସମ୍ପର୍କରେ ତଥ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ଆମେ ପ୍ରତିଦିନ ଛୋଟ ଛୋଟ ଜିନିଷ କିଣିବା ପାଇଁ ୧, ୨, ୫, ୧୦ ଓ ୨୦ ଟଙ୍କିଆ ମୁଦ୍ରା ବ୍ୟବହାର କରୁ । କିନ୍ତୁ ଏହି ମୁଦ୍ରାଗୁଡ଼ିକୁ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ କେତେ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼େ, ତାହା ହୁଏତ ଅନେକଙ୍କୁ ଜଣା ନଥିବ। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଉଛି, ଗୋଟିଏ ଟଙ୍କିଆ ମୁଦ୍ରା ତିଆରି କରିବାର ଖର୍ଚ୍ଚ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ । ତେବେ କେଉଁ ମୁଦ୍ରା ତିଆରି କରିବାକୁ କେତେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା । ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଇଣ୍ଡିଆ ଟୁଡେ ପକ୍ଷରୁ ଏନେଇ ଏକ ଆରଟିଆଇ ଆବେଦନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ମୁଦ୍ରା ତିଆରିର ଖର୍ଚ୍ଚ ସମ୍ପର୍କରେ ତଥ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ସେହି ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଗୋଟିଏ ଟଙ୍କିଆ ମୁଦ୍ରା ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ହାରାହାରି ୧ ଟଙ୍କା ୧୧ ପଇସା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଥିଲା। ଅର୍ଥାତ୍ ଗୋଟିଏ ଟଙ୍କିଆ ମୁଦ୍ରା ତିଆରି କରିବାକୁ ଏହାର ମୂଲ୍ୟଠାରୁ ୧୧ ପଇସା ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଥିଲା। ତେବେ ଏହା ୨୦୧୮ର ତଥ୍ୟ। ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଦ୍ରା ତିଆରିର ଖର୍ଚ୍ଚରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଇପାରେ।
ଅନ୍ୟ ମୁଦ୍ରା ତିଆରିରେ କେତେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ?
୨୦୧୮ରେ ଆରଟିଆଇ ମାଧ୍ୟମରେ ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ବିଭିନ୍ନ ମୁଦ୍ରା ତିଆରିର ଖର୍ଚ୍ଚ ଏହିପରି ଥିଲା।
– ୧ ଟଙ୍କିଆ ମୁଦ୍ରା: ୧ ଟଙ୍କା ୧୧ ପଇସା
– ୨ ଟଙ୍କିଆ ମୁଦ୍ରା: ୧ ଟଙ୍କା ୨୮ ପଇସା
– ୫ ଟଙ୍କିଆ ମୁଦ୍ରା: ୩ ଟଙ୍କା ୬୯ ପଇସା
– ୧୦ ଟଙ୍କିଆ ମୁଦ୍ରା: ୫ ଟଙ୍କା ୫୪ ପଇସା
ଏହି ତଥ୍ୟରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ, ଉକ୍ତ ସମୟରେ ୨, ୫ ଓ ୧୦ ଟଙ୍କିଆ ମୁଦ୍ରା ତିଆରିର ଖର୍ଚ୍ଚ ସେମାନଙ୍କ ମୁଦ୍ରିତ ମୂଲ୍ୟଠାରୁ କମ୍ ଥିଲା।
କେଉଁ ଧାତୁରେ ତିଆରି ହୁଏ ମୁଦ୍ରା?
ମୁଦ୍ରା ତିଆରିରେ ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁ ଓ ଧାତୁ ମିଶ୍ରଣ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ୧ ଓ ୨ ଟଙ୍କିଆ ମୁଦ୍ରାରେ ଫେରିଟିକ୍ ଷ୍ଟେନଲେସ୍ ଷ୍ଟିଲ୍ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ। ୫ ଟଙ୍କିଆ ମୁଦ୍ରାରେ ନିକେଲ୍-ବ୍ରାସ୍ (Ni-Br) ଧାତୁ ମିଶ୍ରଣ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
ସେହିପରି, ୧୦ ଟଙ୍କିଆ ମୁଦ୍ରା ଏକ ବାଇମେଟାଲିକ୍ ମୁଦ୍ରା। ଏଥିରେ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଧାତୁ କିମ୍ବା ଧାତୁ ମିଶ୍ରଣରେ ତିଆରି ବାହାର ରିଙ୍ଗ୍ ଓ ଭିତର କୋର୍ ରହିଥାଏ। ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ, ମୁଦ୍ରାର ମୂଲ୍ୟ ଓ ଏହାକୁ ତିଆରି କରିବାର ଖର୍ଚ୍ଚ ସବୁବେଳେ ସମାନ ହୋଇନଥାଏ। ତେବେ ଏହି ଖର୍ଚ୍ଚ ସମ୍ପର୍କିତ ଉପରୋକ୍ତ ଆକଳନ ୨୦୧୮ର ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ବର୍ତ୍ତମାନର ନିର୍ମାଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ଜାଣିବା ପାଇଁ ନୂଆ ଅଧିକାରିକ ତଥ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ।
